Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΡΙΚΟΤΗΤΟΣ, ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΝ Ε. ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΝ ΚΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ ΠΑΡΑ ΤΩ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩ ΑΘΗΝΩΝ

ΘΕΜΑ.. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΡΙΚΟΤΗΤΟΣ, ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΝ Ε. ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΝ ΚΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΟΜΙΛΗΤΕΣ.. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΝΙΑΡΧΟΣ, Καθηγητής Φιλοσοφίας, Φιλοσοφικής Σχολής, Πανεπιστημίου Άθηνών

                      ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ, Έκπαιδευτικός, Μεταπτ. Φ. Πανεπιστημίου ' Αθηνών

 Πρόεδρος,  ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΠΥΡΙΔΗΣ, Καθηγητής τού Πανεπιστημίου Άθηνών

 ΟΡΓΑΝΩΣΗ.   ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ---ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΄ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ΄

                        Καθηγήτρια ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΒΕΡΓΟΥ,  Σωματείον  ΔΙΟΝΥΣΟΣ

 ΧΟΡΗΓΙΑ.  Τηλεοπτικός Σταθμός  ΄΄ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ',  Σπάρτακος Πατεράκης

Περίληψη τού θέματος.  

Καθηγητής Κων. Νιάρχος

Ή φιλοσοφία τής καρικότητος είναι δημιουργία, πρωτότυπη, τού  Καθηγητού καί ΄Ακαδημαικού  Ε.     ΜΟΥΤΣΟΠΟΎΛΟΥ θεμελιουμένη έπί τού άξιώματος τού φιλοσόφου ΘΑΛΗ ΤΟΥ ΜΙΛΗΣΙΟΥ, ''ΟΥΠΩ  ΚΑΙΡΟΣ --ΟΥΚΕΤΙ ΚΑΙΡΟΣ.. έπιζητείται ή καίρια στιγμή όπου ή συνείδηση δρά  άκαριαίως καί  δημιουργείται  τό  είναι τής ύπάρξεως έκ τού μή είναι τής  άνυπαρξ'ίας.

Βασιλική Αποστολίδη

Θεμελιώδεις ἔννοιες καὶ ἀρχὲς τῆς Φιλοσοφίας τῆς Καιρικότητος κατὰ Ε. Μουτσόπουλον 

Ἡ «Φιλοσοφία της Καιρικότητος» τοποθετεῖ στὸ ἐπίκεντρο τὴν ἀνθρώπινη συνείδηση. Ἡ συνείδηση διαθέτει μιὰ δυναμικότητα μέσῳ τῆς ὁποίας παρεμβαίνει στὸν χρόνο (χρονικότητα). Μὲ αὐτὴ τὴν ἱκανότητα, τὴν καλουμένη προθετικότητα τῆς συνειδήσεως ὁ ἄνθρωπος μεταβαίνει ἀπὸ τὴν ἁπλῆ πρόθεση στὴν ἐνέργεια καὶ πράξη, ἐναρμονίζοντας τὴν συνείδησή του μὲ τὰ δεδομένα τοῦ κόσμου.

Γιὰ νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὴ ἡ δράση τοῦ ἀνθρώπου, ἡ συνείδηση ἀναζητᾶ διαρκῶς ἐκεῖνο τὸ κρίσιμο στοιχεῖο ποὺ τῆς προσφέρει τὴν ἀντικειμενικὴ γνώση τῆς πραγματικότητας. Αὐτὸ τὸ κρίσιμο στοιχεῖο ὀνομάζεται «καίριον». Ὁ ἐντοπισμός του εἶναι ἀπαραίτητος γιὰ ὁποιαδήποτε συνειδησιακὴ ἐνέργεια ἡ ὁποία εἶναι ἀποτελεσματική.

Γιὰ νὰ συμβεῖ αὐτό, εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ἐκτυλιχθεῖ ἐντὸς τῆς συνειδήσεως μία διαδικασία, ἡ «καιρικὴ ἀναγωγή». Μέσῳ αὐτῆς ἡ συνείδηση σταματᾶ νὰ ἀντιλαμβάνεται τὸν χρόνο στατικὰ (μὲ τὶς χρονικὲς κατηγορίες του «πρὶν» καὶ τοῦ «μετά»). Ἀντίθετα, τὶς ὑποκαθιστᾶ μὲ τὶς συνειδησιακὰ νοηματοδοτημένες καὶ καιρικὲς κατηγορίες του «οὔπω» (ὄχι ἀκόμα) καὶ τοῦ «οὐκέτι» (ὄχι πιά).

Ἀνάμεσά στὶς δύο αὐτὲς καιρικὲς κατηγορίες ἀναδύεται ὁ καιρὸς ὡς τὸ ἐλάχιστο, ἀλλὰ καὶ τὸ βέλτιστο ἀποτέλεσμα τῆς παρέμβασης τῆς συνείδησης στὸν χρόνο. Ὁ καιρὸς εἶναι οὐσιαστικὰ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ἡ συνείδηση συνδέεται μὲ τὸν κόσμο καὶ τὸν οἰκειοποιεῖται, καθὼς μέσῳ τῆς καιρικῆς ἀναγωγῆς, τὸ παρελθὸν βιώνεται ὡς ἕνα «ἀναδρομικὸ παρὸν» καὶ τὸ μέλλον ὡς ἕνα «παρὸν κατὰ πρόληψιν», ὥστε, τελικῶς, ὅλες οἱ διαστάσεις τοῦ χρόνου ἑνώνονται σὲ ἕνα δημιουργικὸ «τώρα».

Ὁ τελικὸς σκοπὸς αὐτῆς τῆς διαδικασίας δὲν εἶναι ἁπλῶς νὰ ἀποκτήσει ἡ συνείδηση περισσότερες γνώσεις, ἀλλὰ νὰ βελτιωθεῖ ποιοτικά. Ἡ συνείδηση ἐπιδιώκει δηλαδὴ νὰ φτάσει στὸ ἐπίπεδο του «πλέον εἶναι» τῆς ὑπάρξεώς της, δηλαδὴ νὰ γίνει πιὸ ἔντονα αὐτὸ ποὺ ἤδη εἶναι, ὁλοκληρώνοντας κατὰ τρόπον ἀπόλυτο τὴν ὕπαρξή της.

Ἔτσι, ἡ «καιρικότης», ὡς ἕνα δυναμικὸ φιλοσοφικὸ σύστημα ποὺ ἐπικεντρώνεται στὴ λειτουργία τῆς συνειδήσεως περιγράφει τὴν στιγμὴ ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἀντιλαμβάνεται πλήρως τὴν πραγματικότητά του, συλλαμβάνει τὸ «καίριον» σημεῖο τῆς ἐποχῆς του, ξεφεύγει ἀπὸ τὸν ἁπλὸ γραμμικὸ χρόνο καὶ δρᾶ μὲ τρόπο ποὺ τὸν ὁλοκληρώνει ὑπαρξιακά.